![](https://www.bftp.be/wp-content/uploads/2019/11/shutterstock_611725049.jpg)
09 nov De Thiérache, zijn patrimonium en zijn smaakparadijs
De Thiérache is een heuvellandschap in Noord-Frankrijk waar rust en natuurschoon regeren. In het noorden grenst het gedeeltelijk aan België en zuidelijk gaat het over in de regio van Laon. Het landschap wordt overheerst door bossen en hagen en is redelijk dunbevolkt.
De Thiérache is de regio van “les églises fortifiées”, de versterkte kerken. De kerken werden versterkt in de 2de helft van de 16de eeuw en in het begin van de 17de eeuw. Waarom? Het grensgebied met België kende een grote plaag van smokkelbendes en samen met de vele oorlogen in deze periode werd de lokale bevolking voortdurend op de proef gesteld. Rondtrekkende huurlingen en plunderaars waren schering en inslag. De lokale boerengemeenschappen verbouwden bestaande gebouwen om zoveel mogelijk mensen onderdak en bescherming te kunnen bieden. De in steen gebouwde kerken in het centrum van de dorpen pasten wonderwel in dit opzet. De verbouwingen hadden vooral een defensief karakter, dikke muren, uitkijktorens en erkers. De echte aanvalselementen zoals schietgaten, waren veel minder talrijk. De Thiérache telt meer dan 60 van deze kerken. Mooie voorbeelden zijn Brunelles, Gronard, Chaourse, Montcornet en Parfondeval. Heel wat van die kerken zijn te bezoeken, maar de openingsuren zijn zeer uiteenlopend. Bij sommige is het alleen op aanvraag. De lokale toerismeafdelingen kunnen je hiermee altijd verder helpen.
De versterkte kerk van Parfondeval is elke dag open van 10 tot 18 uur. De landbouwer, die naast de kerk een chambre d’hôtes uitbaat, doet hier dienst als huisbewaarder. De kerk is gewijd aan de Picardische heilige Saint-Médard, die in de 6de eeuw bisschop van Noyon was. De kerk wordt beschermd door verdedigingsgrachten wat uniek is in de Thiérache. De donjon heeft een prachtig portaal uit lokale kalksteen. De ingang van de kerk wordt geflankeerd door 2 ronde torens die de poort beschermen. Op de eerste verdieping is een schuilzaal die via een wenteltrap bereikbaar is. Een grote ronde uitsparing met brede diameter gaf de dorpelingen de kans om allerlei provisie en munitie naar boven te brengen. Tussen 1970 en 1980 werd de kerk dankzij monumentenzorg grondig gerestaureerd. Speciaal in de kerk is de omgekeerde drinkbak uit lokale blauwe steen die dienstdoet als altaar.
Parfondeval mag er trots op zijn te behoren tot de groep van “les plus beaux villages de France”. Het dorp telt 150 permanente bewoners. Verscheidene woningen zijn nog in de voor de streek typische vakwerkstijl en hebben dakpannen uit leisteen. Ook zijn er schuren waarvan de muren gemaakt zijn van elzenhout en leem. Het dorp telt nog 7 actieve boerderijen: melkvee, graanteelt en fruitteelt vormen de voornaamste inkomsten. Bezoek zeker de lavoir van het dorp die getooid is met nuttige infopanelen. Niettegenstaande zijn geringe aantal inwoners beschikt het dorp ook nog over een kleine protestantse kerk die ook te bezichtigen is.
Er is sprake van dat deze zomer de voorlopig gesloten brasserie van het dorp opnieuw zou opengaan en de eigenaar van de chambre d’hôtes heeft ook een museum (“Musée des outils d’antan”) waar je meer dan 2000 gebruiksvoorwerpen en werktuigen voornamelijk uit de eerste helft van de 20ste eeuw kan bezichtigen.
Vele dorpjes en stadjes hebben het woord Thiérache in hun naam: “Morgny-en-Thiérache, Nouvion–en-Thiérache (niet het Nouvion van René Artois uit Allo, Allo) of Saint-Michel-en-Thiérache”. Deze laatste plaats heeft een der indrukwekkendste abdijkerken uit Noord-Frankrijk: l’Abbaye de Saint-Michel-en-Thiérache. In de 10de eeuw werd de eerste abdij hier gebouwd op de grondvesten van een oude kapel. De eerste monniken waren van Ierse oorsprong, sommigen spreken echter over Schotten. Het werd een Benedictijnerklooster, in tegenstelling tot elders in Frankrijk waar men meestal met Cisterciënzers te maken had. Oorlogen en brand waren de oorzaak van verschillende verbouwingen, meestal echter op hetzelfde plan. Het gebouw dat we nu zien, is ruwweg de constructie uit de 16de eeuw, in een “renaissance Italienne”stijl. Het monumentale orgel dateert uit 1714 en ontsnapte op miraculeuze manier aan de ontmanteling in 1916. De Duitsers waren zeer ijverig op zoek naar allerhande metalen om hun oorlog verder te zetten. Klokken, loden pijpen, alles werd uit de kerken meegenomen. De Duitse kapitein die het bevel over de streek voerde, was echter een kunstliefhebber en liet het orgel ongemoeid. Sinds 1981 is men met een grondige restauratie van de abdij bezig. In 1987 kwam men zelfs uit op verschillende muurschilderingen uit de 16de eeuw. Een deel ervan is in alle glorie te bewonderen in de kloostergangen. De muurschilderingen geven het leven en de legende weer van St.-Benoît.
De abdij heeft ook een geweldige akoestiek. Vandaar dat ze veel gebruikt wordt voor concerten en ook voor opnames van klassieke muziek. De bovengelegen huisvesting van de monniken is nu de accommodatie voor de muzikanten.
Het bezoek kan individueel of in groep en naast de abdij is er nog het “Musée de la vie rurale et forestière”. Hier zie je vooral de link tussen de abdij en het economische effect op de woon- en werkgelegenheid vroeger. (http://www.abbaye-saintmichel.com/musee1.htm)
De Thiérache is vandaag een schitterend, onbedorven deel van het landelijke Frankrijk. ‘Bienvenue à la ferme’ is dan ook een veelvoorkomende uitspraak. Achter elk product staat een enthousiaste producent, die maar al te graag zijn kennis wil delen en je achter de schermen van zijn bedrijf wil meenemen.
De gastronomie van Frankrijk is een buitengewoon omvangrijk gegeven. Net als de ontelbare riviertjes in het Franse landschap kronkelt de gastronomie zich door een dynamisch en fijn netwerk op haar reis van bron tot consument. De kennismaking met die telers en producenten is een beloning op zichzelf.
De Thiérache is geen gebied met overvloedige zonneschijn, verwacht hier geen wijngaarden, maar de appel, het rode fruit en de fijnste onder de sterke kazen leveren zich prachtig aan je af in allerlei vormen.
La Ferme de la Chapelle Jerôme in Le Nouvion en Thiérache is bekend voor “La Folie Douce”. Het bedrijf maakt sinds enkele jaren fruitwijnen en heeft een fruitopbrengst aardbeien, frambozen, allerlei soorten bessen en zelfs rabarber. Het fruit wordt geteeld in open grond zonder gebruik te maken van serres. In juni begint de eerste oogst. Hierna gebeurt de samenvoeging van de fruitsoorten, dit duurt tot oktober. Meestal is er een assemblage van drie vruchten, maar er zijn ook cuvées van 5 en 7 verschillende vruchten. Persing en inwerking van natuurgist duren een 6-tal weken. Hierna gaat het product in houten vaten voor enkele maanden. La Ferme de la Chapelle Jerôme heeft een eigen toestel om flessen te vullen dat dateert uit de beginjaren ‘50. Het resultaat is een niet-sprankelend aperitief van ongeveer 15 graden alcohol. Er zijn 12 verschillende variëteiten.
De stockageruimte is in een oude Maroilles-kaaskelder gevestigd. Geopend blijft het aperitief nog een zestal weken goed in de koelkast. Je drinkt het zeer fris en door het aroma is het ook zeer geschikt bij taart en gebak. Bij de ingang van de boerderij zeker het standbeeld van St.-Jerôme uit 1748 een bezoekje brengen
Je kan de kelder met degustatie bezoeken, maar er zijn geen vaste tijdstippen. Het is zeker aan te raden om telefonisch een afspraak te maken.( https://www.folie-douce-aperitif.fr/)
Niet ver van het mooie Parfondeval bevindt zich in Rozoy sur Serre, Le Clos de la Fontaine Hugo. Dit is een van de weinig nog resterende ciderboerderijen in de Thiérache. De streek had vroeger een rijke traditie mede dankzij de uitgestrekte appelboomgaarden. De Eerste Wereldoorlog heeft er echter voor gezorgd dat deze industrie bijna totaal verloren is gegaan. Gregoire Leroux hier in Rozoy is bijna de enige die nu cider produceert. Hij maakt gebruik van nieuwaangelegde boomgaarden in de omgeving. Nog meer dan in Normandië werkt hij met een veelvoud aan appelsoorten om tot een rijk aroma te komen. In november gaat men over tot plukken en dan begint het bekende schema van wassen, triëren en persen. De fermentatie in houten vaten duurt 4 tot 5 maanden. Hierna wordt de cider op flessen getrokken op het domein zelf. Een tweede fermentatie volgens een “methode traditionnelle” zorgt voor natuurlijke bubbels.
De cider uit de Thiérache is typisch helderblond van kleur met een specifieke zuurtegraad. Op het domein vind je de cider in brut, demi sec en doux. Ook interessant zijn de bijproducten. Er is niet alleen wijnazijn en een confit de cidre –een soort chutney-, je vindt er ook Le Pommel. Le Pommel is als het ware de Noord-Franse versie van de Pommeau uit Normandië, Pinneau uit de Cognacregio of de Floc de Gascogne. Le Pommel is een aperitief op basis van “eau de vie de cidre” en appelsap. Je kan het bedrijf van Gregoire elke zaterdag bezoeken van 1 mei tot 30 september van 14 tot 18 uur of volgens afspraak (lerouxgregoire@hotmail.fr)
Het paradepaardje uit de Thiérache is de Maroilleskaas. Een kaas met een geschiedenis die bijna 1300 jaar terug in de tijd gaat. De naam komt van het dorpje Maroilles, gelegen in de Avesnes-Thiérachestreek. De kaas heeft een AOC (Appellation d’ Origine Contrôlée) en mag maar in een beperkte zone gemaakt worden. Het is een koeienkaas van rauwe melk met zachte korst in blokvorm. Maroilles heeft een vetgehalte van 45% en een zeer uitgesproken geur. Maroilles is ook zeer dankbaar in gerechten zoals quiches en zelfs in een stoofpotje met St.-Jacobsvruchten.
Heel de procedure kan je bekijken achter glas in Éparcy bij Fromagerie “Lait 2 Fermes” (vrijdag 15-19 uur en zaterdag 9-12uur). Deze boerderij is nog maar enkele jaren bezig met de productie en dus kleinschalig.
Tot slot, wat wel opviel, het bier dat in de Thiérache vrij populair is, is het trappistenbier uit Chimay. Chimay ligt juist over de grens in de laars van Henegouwen.
Info: https://www.tourisme-thierache.fr/
Perscontact: Pascale Quevreux p.quevreux@aisne-tourisme.com
Tekst: Gust Charrin.
Foto’s: © Peter Minnebo, behalve bovenaan: Shutterstock.com