![](https://www.bftp.be/wp-content/uploads/2019/10/DSC_006-kopie.jpg)
06 okt De Badische Weinstrasse
Baden is de op twee na grootste wijnzone in Duitsland, maar het is wel het uitgestrektste wijngebied. Over een afstand van ongeveer 500 km strekken de wijngaarden zich in een bijna perfecte noord-zuidrichting uit langs de Boven–Rijn, van het gebied rond Mannheim en Heidelberg tot de Bodensee en Basel. De uitgestrektheid zorgt voor verschillende klimatologische verhoudingen. Het dal van de Rijn geniet onder meer bescherming van het massief van het Zwarte Woud tegen ruwe oostenwinden en op de Franse Rijnoever houden de Vogezen de regen succesvol tegen. De Breisgauregio rond Freiburg kan zich dan ook beroemen op de meeste zonne-uren en heeft daarmee de hoogste gemiddelde temperatuur van alle Duitse wijngebieden. Als gevolg van deze klimatologische en geologische verschillen vertonen de afzonderlijke wijnstijlen van de deelregio’s in Baden duidelijk ontwikkelde, individuele kenmerken.
In drie afleveringen ontdek ik drie verschillende gebieden van de Badische Weinstrasse. Op onze weg komen we wijnvariëteiten tegen zoals Spatburgunder, Muller-Thurgau, Weisser Burgunder en vele andere en ook enkele gezellige stadjes.
Badische Bergstrasse
De Badische Bergstrasse is een goed begin. Zij ligt bovenaan tussen Darmstadt en Heidelberg. Een aangename uitvalsbasis is de historische stad Weinheim. Met ongeveer 45.000 inwoners heeft ze nog haar landelijke karakter behouden. Het oude centrum vind je rond de Marktplatz waar ook het oude stadhuis staat. Het huidige stadhuis bevindt zich in het voormalige kasteel van het Schlosspark. Dit park in Engelse tuinstijl, zag zijn oorsprong in 1700. Sinds 1938 is het in handen van de stad Weinheim. De vorige eigenaars (de familie Von Berckheim) hebben trouwens nog een mausoleum in het park. In het park, op wandelafstand van het centrum, vind je een klassieke vijver met fontein én de oudste Libanese ceder van Duitsland. Het park gaat naadloos over in het Exotenwald. De Von Berckheims zijn verantwoordelijk voor de aanleg in 1872 en het woud is nu eigendom van de staat Baden-Württemberg. Hier kan je, verdeeld over 18 bosregio’s, lange wandelingen maken tussen meer dan 140 verschillende boomtypes uit heel de wereld.
Een andere oase van rust in het centrum van Weinheim is de botanische tuin Hermansshof. De tuin is privé-eigendom van de Freudenberggroep. Dit Duitse familiebedrijf met grote verscheidenheid is onder meer bekend voor textiel-, onderhoud– en huishoudproducten. Een bekende naam is bv. Vileda. In de tuin groeien meer dan 2500 kruidachtige planten, aangevuld met bomen en struiken. De tuin heeft ook een wetenschappelijke basis en is gratis te bezoeken.
Voor een mooi panorama is er in Weinheim de “Burgruine Windeck”. Hier ben je op een hoogte van 220 meter en kan je in één beeld de drie groene longen van de stad tot je nemen.
De Badische Bergstrasse is het eerste wijngebied van de Badische Weinstrasse en het kan genieten van heel wat zonnedagen. Hierdoor rijpen er niet alleen druiven van de Riesling- en Silvanersoort, we komen hier ook al de Weisser Burgunder (Pinot blanc), Grauer Burgunder (Pinot gris) en Spatburgunder (Pinot noir) tegen. De streek heeft drie coöperatieven en 19 wijndomeinen, samen goed voor ongeveer 400 ha. De kloof tussen diegenen die hun producten zelf op de markt brengen en de coöperaties is even diep als elders in Duitsland of in andere wijnproducerende landen. Het variëteitenspectrum is omvangrijker geworden. Een voorbeeld is de Grauer Burgunder die men hier introduceerde in zijn droge, in barrique (eikenhouten vat) gegiste vorm en waarmee men zeker met de Elzaswijnen aan de overkant kan concurreren.
Winzergenossenschaft Schriesheim is een der coöperatieven. Het bevindt zich in het historische centrum van het stadje en is zeker niet grootschalig. De wijngaarden hebben een oppervlakte van 130 hectare. Je kan er terecht voor proeverijen die soms ook plaatsvinden tussen de wijngaarden in de gerestaureerde schuilhut voor wijnbouwers. Ze staan ook in voor events in hun historische Zehntkeller. Je kan er van maandag tot vrijdag terecht: Heidelberger Strasse 3 in Schriesheim.
In het dorpje Heddesheim is er het “Privat-Weingut Schröder. Dit domein dateert van 1756. Sedert 1995 staat Judith Schröder aan het hoofd van dit familiebedrijf. In 1993 bouwden ze hier hun wijnkelder en in 2013 werd de “Vinothek” geopend. Hier een bedrijf van kwaliteit en traditie waar de passie meester is. Vele wijnen kregen reeds een medaille. In het witte gamma vind je de droge Grauer Burgunder en de droge Riesling. De Weisser Burgunder heeft een volle fruitige smaak. Gerijpt in houten vaten (barrique) heeft het huis ook een Chardonnay die een uitgesproken vol karakter heeft en veel weg heeft van een Côte Mâconnais.
In het rode gamma gebruiken ze onder meer een niet zo bekende Sankt Laurentdruif. Het paradepaardje is de Collection Nr. 1, “Rotwein Cuvée”, met een enorm complex bouquet, gerijpt in houten vaten. Deze wijn is meteen ook de duurste uit het aanbod (19,90 euro).
Het domein Schröder wordt ook gebruikt voor het houden van festiviteiten zoals trouwfeesten. Hiervoor beschik men over een ruimte voor ongeveer 200 personen.
Info: www.weingut-schroeder.de & www.weinheim.de
Kraichgau-Stromberg
Na de Badische Bergstrasse rijden we nu zuidelijker tot het gebied Kraichgau-Stromberg. Dit is ruwweg gelegen tussen Heidelberg en Karlsruhe. Een zacht aanvoelend landschap met een aangename afwisseling van bossen, weiden, fruit- en boomgaarden en natuurlijk de onvermijdelijke wijnstokken. De eikenbossen geven hier het hout voor de barriquevaten, die de wijnboeren gebruiken.
Tussen Rijn en Neckar ligt het stadje Bruchsal, te midden van de wijnindustrie. Het telt ongeveer 40.000 inwoners. De naam van het stadje is in feite Hoogduits voor Brussel. Vrij vertaald, een nederzetting bij een moeras. Het pronkstuk van de stad is Schloss Bruchsal, de prinsbisschoppelijke residentie uit 1722. In de Tweede Wereldoorlog werd het domein zwaar beschadigd, gelukkig was het interieur reeds geëvacueerd. Na de oorlog begon de regio Baden-Württenberg, die nu eigenaar is van het kasteel, aan een massieve reconstructie en restauratie, die eindigde in 2017. Ook de originele kunstobjecten kregen opnieuw hun plaats. Nu kan je met een audioguide weer genieten van de barokgrandeur met als hoogtepunt de magnifieke trapzaal. Rococo, in al zijn pracht, vind je in verschillende statievertrekken en in de marmeren hal. In het middelste gebouw zijn er nog twee extra musea toegankelijk: het Duits museum voor automatische muziekinstrumenten en het museum over de geschiedenis van Bruchsal. Wandel ook even door het paleispark met zijn kastanjeboomlanen.
Info: www.schloss-bruchsal.de
Kraichgau kan rekenen op een mooi aantal zonuren per jaar en in combinatie met een “druifvriendelijke” bodem komt dat de wijnbouw hier ten goede. In deze bodem vind je restanten van een vulkaanachtig terrein, kalk en “Löss” (een soort zandkorrel met vruchtbare leem). Men werkt hier ook vooral met de verschillende Pinotdruiven (Burgunders), Riesling en Auxerrois. Zoals in de Bergerstrasse, hier ook een variatie aan bedrijven. We kozen er drie uit.
Weingut Klump begon als familiebedrijf in 1983 met 0,5 hectare. De twee zonen hebben nu het domein in handen en telen op 29 hectare. Deze 29 hectare zijn verdeeld over meer dan 100 verschillende percelen. De telers laten hun druiven groeien volgens een organische methode. De fertilisatie van de bodem doen ze met organische compost. Klump gebruikt ook de Blaufränkischdruif, een van origine Oostenrijkse soort, ook Lemberger genoemd. We kwamen deze druif tegen op het domein onder de naam Himmelreich Blaufränkisch. Ze geeft een elegante rode wijn met exotische aroma’s. Deze wijn wordt 11 maanden bewaard in tonnen van Franse eik. In het witte gamma vielen we op Rotenberger Grauburgunder. De druiven voor deze wijn worden geteeld op een sterk ijzerachtige bodem, de structuur is hartig met een aroma van abrikoos tot karamel.
Weingut Klump is gelegen juist buiten Bruchsal.
Info: www.weingut-klump.com
Als je vanaf het dorpje Tiefenbach rondom je kijkt, zie je overal wijngaarden. Verschillende van deze percelen behoren tot het Weingut Heitlinger. De bodem bestaat uit verschillende soorten mergel, hier en daar zelfs met een hoogrode kleur. Daar waar de kalksteen de overhand heeft op de mergel moet men bijspringen met irrigatie. De hoogste wijngaarden bevinden zich op een 300 meter. Heitlinger is een prestigieus bedrijf met ongeveer 120 hectare in totaal. Hier ook de bekende Pinotsoorten en Riesling, Chardonnay en Auxerrois. De Pinot Blanc 2018 heeft een mineraal frisse neus en je proeft een fruitmengeling van appel en meloen. Aangaande de prijs is het een wijn van minder dan 10 euro. Heitlinger heeft ook enkele “grands cuvées” zoals ze het noemen, wijnen in een hogere prijscategorie en jaren gerijpt op vat. “Black Tie 2011”, een combinatie van Pinot Noir, Lemberger en Cabernet is een donkere, zware wijn met heerlijke toets, wel met een prijskaartje van 40 euro. Heitlinger heeft op zijn domein een hotelcomplex met 31 kamers en een restaurant. Naast het hotel ligt de vinotheek. Tussen de wijngaarden is er ook nog een golfcomplex.
Info: www.weingut-heitlinger.de
Totale passie voor wijn vonden wij bij David Klenert. Deze wijnboer is nog maar enkele jaren bezig en had verleden jaar zijn eerste oogst. David studeerde af als bachelor in de viti -en vinicultuur en oenologie. In 2015 kocht hij 2,5 hectare van een op pensioen gaande wijnboer. Hij werkt met respect voor de natuur en als fertilisatie voor zijn wijnstronken gebruikt hij een soort van “wild garden”, een bodemverbeteraar met bepaalde planten, gisten, champignons en humus. Hierdoor bekomt hij ook een waterbesparend effect. Een eigen wijnkelder heeft David nog niet. De aanschaf is zeer duur en hij wil liever investeren in zijn druiven. Nu heeft hij ongeveer 10 hectare. Een kelder huren was ook de optie. Zijn gamma is beperkt tot een negental wijnen. Bij David kozen we voor de Grauburgunder 2018 (droge Pinot Gris), een wijn die excellent past bij een zomerse salade, een elegante, fruitige en levendige wijn.
Cuvée rot 2017 en Spatburgunder 2017 zijn twee rode wijnen uit het Klenertgamma met een warme toets en volle smaak. Bij Klenert geen enkele wijn die meer kost dan 10 euro. In het dorpje Kraichtal-Munzesheim heeft hij een kleine, gezellige proeverij, wel met beperkte openingsuren, want alleen David en zijn vrouw runnen het bedrijf.
Om volledig te zijn: de streek is ook bekend voor asperges (Spargel!).
Info: www.klenert-wein.de
Breisach am Rhein
Vorstelijk over de gebieden heerst het marktstadje Breisach am Rhein. Door zijn ligging en met ongeveer 22.000 inwoners is het een zeer leefbare en interessante plaats om de streek te exploreren. Het is het economische en culturele centrum van de streek. Hoog boven de stad heerst de St. Stephans kathedraal, die zijn oorsprong zag in de 12de eeuw. Vanaf hier heb je een prachtig panorama met aan de ene zijde het Zwarte Woud en aan de andere zijde de Rijn. Dit is de natuurlijke grens met Frankrijk. De hoogste toppen van de Vogezen zijn ook zichtbaar en Colmar is amper 20 km verder. Niettegenstaande de stad tweemaal bijna totaal verwoest werd tijdens conflicten (1793 en 1945) zijn er nog heel wat historische monumenten en sites, vele ervan mooi gerestaureerd. De Rijn heeft hier een laterale kanalisatie, waardoor het goederenverkeer gescheiden is van de vele rondvaarttrips die op de rivier aangeboden worden.
De wijngebieden van Kaiserstuhl en Tuniberg zijn gelegen op vulkanische ondergronden met vruchtbare zandbodems. Kaiserstuhl gebruikt voornamelijk Pinot Noir, Pinot Blanc en Pinot Gris. Tuniberg, de ietwat zuidelijkere buur, gaat voor meer dan de helft voor Pinot Noir (Spätburgunder).
In Breisach zelf kan je de Badischer Winzerkeller bezoeken. Dit is de grootste coöperatieve in Europa. Een rondleiding duurt ongeveer twee en een half uur. Het aantal persen is immens. De gids loodst je doorheen de enorme opslagplaatsen, langs de diverse machines die de flessen vullen tot in de stockageruimtes. Constant krijg je cijfers te horen om te duizelen (bv. er staan meer dan 700 stalen kuipen en een der machines om flessen te vullen heeft een capaciteit van 20.000 flessen per uur!). Een rondrit met een treintje tussen de oudste houten vaten, die vaak meesterlijk bewerkt zijn en een proeverij sluiten het bezoek af. Er zijn diverse formules, sommige aangevuld met koude kaas- of vleesschotels.
Info: www.badischer-winzerkeller.de
Centraal gelegen in Breisach vind je Geldermann. Geldermann is in Duitsland de grootste producent van Sekt. Sekt is de Duitse variant voor de “methode traditionelle”–schuimwijn.
De kelder ligt spectaculair onder de Schlossberg in Breisach. Deze vulkanische grond wordt al bijna 600 jaar gebruikt als stockage voor de “bubbels” van Geldermann. De temperatuur is van nature 13 °C en er zijn zo’n 5 miljoen flessen gestockeerd. Voor alle duidelijkheid: hier wordt geen Sekt geproduceerd. Op de toer die men aanbiedt, toont men wel diverse filmpjes over de aanmaak en productie, maar die worden door de gids bijgestuurd. Na een uur ondergronds is het dan ook tijd voor de proeverij, die doorgaat in de goed gestockeerde winkel.
Info: www.geldermann.de
In het wijngebied van de Kaiserstuhl kom je ook lieflijke dorpjes tegen. Burkheim is een ervan. Parkeer je auto in het begin van het dorp en wandel gewoon de hoofdstraat door met een overvloed aan ambachtelijke huisjes.
Niet ver van Burkheim is er in Oberrotweil het domein Landerer. Dit familiebedrijf wordt sinds het overlijden van de eigenaar uitgebaat door de echtgenote en haar kinderen. Het bedrijf steunt op 4 pijlers: een wijndomein van 20 ha, een fruitboerderij, het verhuren van toerismechalets op het domein en de wijnsafari. Deze “Weinbergsafari” begint met een glaasje wijn op het domein. Nadien neemt een tractor je in een halfopen karos (rijtuig) op sleeptouw doorheen de wijngaarden. Op het hoogste en mooiste panoramapunt tussen de wijnpercelen wordt er gestopt. Hier kan je nog verschillende wijnen van het domein proeven. Er is aan alles gedacht. Voor het vertrek krijg je een linnen wijnhouder, die je rond je nek kan hangen. Hiermee neem je je glas mee op “safari”. Nadien kan je nog genieten van een koud en warm buffet op het domein. Er zijn verschillende formules, maar ik zag dat de meeste alleen op groepen gericht waren. Een simpel bezoek aan de kelder is wel te regelen voor individuen.
Breisach heeft enkele goede overnachtingsplaatsen. Hotel Stadt Breisach ligt juist tegenover de kathedraal op een deel van de Münsterberg en heeft 70 kamers. Verschillende kamers hebben uitzicht op de Rijn, Frankrijk en de Vogezen.
Info: www.hotelstadtbreisach.de
Middenin de oude stad is er het Kapuzinerklooster. Dit is nu omgebouwd tot het Kapuzinergartenpanoramahotel. De oude kloosterkamers zijn allemaal tot hotelkamers (43) omgebouwd en geen enkele is hetzelfde. Het klooster is 35 meter hoog op de Münsterberg en biedt prachtige uitzichten. Er is een panoramisch restaurant, ook open voor niet-gasten en de eigenaar heeft zelf een wijndomein en zou uitsluitend zijn eigen productie aanbieden.
Info: www.kapuzinergarten.de & www.breisach-urlaub.de
De Badische Weinstrasse met zijn wijn: “Kaiserlich geniessen”!
Info: https://www.badische-weinstrasse.de/
Perscontact: Annette Senn senn@breisach.de
Tekst en foto’s : Gust Charrin